Tadımda yoğunluk neyi anlatır
Yoğunluk, bir tütünün notalarının ne kadar güçlü algılandığını anlatan bir kavramdır; lezzet zenginliğiyle aynı şey değildir. Değerlendirmeye yakmadan girişmek doğru olur, çünkü kuru yaprağın çıplak kokusu size bir başlangıç ölçüsü sağlar özellikle yeni başlayanların gözden kaçırdığı bir noktadır. Burada alüminyum tüplü kutu benzeri tüple korunan bir kutu ile sivri uçlu tekli puro gibi tekli bir çubuk karşılaştırılabilir. Soğuk çekişte ağıza gelen tat ne kadar belirgin ise yoğunluk o kadar yüksek sayılır ve bu basit adım bütün notları daha güvenilir bir temele oturtur. Notu o anda kaydetmek gerekir, zira hafıza kısa sürede kaybolur. Aynı çubuğu iki kez denemek hatayı önler zira gürültülü ortamlarda ince kokular kolayca gözden kaybolur. Yoğunluk tek başına iyilik ölçüsü değildir; yalnızca şiddeti gösterir. Bu yüzden ilk tadımda sabırlı olmak ve kriterleri baştan belirlemek işin temeli olur. Ölçüt belli olunca her çubuk aynı terazide değerlendirilir böylece yorumlar birbirini destekler. Tadım esnasında dikkat dağıtıcı şeyler kenarda kalırsa dikkat güçlenir.
Yakılış evrelerine göre aroma değişimi
Bir çubuğun aroması baştan sona aynı kalmaz; bu yüzden aroma gücünü tek bir çekişle ölçmek yanıltıcıdır ayrıca erken acele edip hüküm vermek kolay görülen bir yanlıştır. Başlangıç bölümde koku genellikle hafif ve temiz gelir tabii ki bu düzen her çubukta birebir tekrar etmeyebilir. No. 3 tubos yoğunluğu nasıl gibi tüplü ve kısa bir çubukta bu evre çabuk geçer çünkü asıl tat genellikle bu kısımda gizlidir. Orta bölümde aroma gücü sıklıkla zirveye yaklaşır ama tonlar koyulaşır hem de genellikle ilk birkaç çekişten çıkarılan sonuç yarım olur. Petit churchills neye benzer benzeri kalın çaplı bir vitolada bu artış daha yavaş görülür gerçekten bu yüzden sakin gitmek ödüllendirir. Sonlara doğru sıcaklık yükseldiğinden acımsı tonlar öne çıkabilir gerçekten ısınmış tütün asıl tadını yalnızca ortalarda ortaya koyar. Her evre için ayrı bir puan yazmak daha tutarlı sonuç sağlar. Bölümlerin sınırı genellikle keskin değildir, bu yüzden yaklaşık olarak üç parçaya ayırmak yeterlidir. Değişimleri fark etmek için nefes sıklığını değiştirmemek gerekir. Çok sık nefes almak sıcaklığı yükseltir ve aromayı çarpıtır.
Beş basamaklı puan ölçeğiyle yoğunluk notu verme
Aroma gücünü puanlamak kişisel yorumu daha okunur kılar mutlaka sabit aydınlatma ve sessiz bir ortam tercih edilmelidir. Birden beşe giden bir skala çoğu kişi için yeterlidir bu da değerlendirmeleri kişiden kişiye daha karşılaştırılabilir yapar. Bir belli belirsiz aromayı, beş ise damakta baskın duran güçlü aromayı gösterir bu sayede odak dağılmaz ve yorum doğruluğu artar. Romeo y julieta petit julietas benzeri ince ve kısa bir çubuk çoğunlukla düşük basamaklarda yer alır ve sonradan bakıldığında neyi kastettiğiniz hemen anlaşılır. Kısa boylu yirmi beşlik kutu benzeri aynı boydaki bir kutu ise tatlı notaları yüzünden benzer bir puan alabilir yoksa aynı ürün iki ayrı not alabilir. Puanı vermeden önce birkaç çekiş yapmak gerekir diğer taraftan ondalık puanlar yazmak fazladan bir karmaşa getirir. Skalayı her tadımda değiştirmemek karşılaştırmayı güvenilir yapar. Skalanın orta noktası en çok kullanılan değerdir, zira dengeli aromalar çoğunluğu kapsar. Uç noktalardaki puanlar yalnızca belirgin durumlarda verilmelidir. Bu sayede kayıtlar ayırt edici olur.
Çap ve duman serinliğinin aroma yoğunluğuna etkisi
Çap, dumanın hızını hem de aroma gücünü doğrudan değiştirir bu yüzden kül hattının eşit gitmesini de izlemek yararlıdır. Dar çaplı bir çubuk hızla yanar, dolayısıyla baharatlı notalar erken belirir gerçekten ince çubuklarda ısı birikimi çok daha çabuktur. Petit royales nasıl içilir benzeri ince ve kısa bir çubukta bunu kolayca gözlemlersiniz ısınma temposu ise aromayı hemen etkileyen bir etkendir. Kalın gövdelerde çekiş daha yavaş akar ve notalar daha geç belirir ve bu hız tadın algılanma süresini daraltır. Baldan yana yumuşak puro gibi bal ve badem tonlu bir kutu bu çizgiyi güzel gösterir küllenme dengesizse not bölümüne yazılmalıdır. Serin duman tadı daha okunur kılar ama gücünü azaltmaz aksine geniş gövdede duman daha geniş bir alana yayılır. Bu yüzden kalınlığı not defterine yazmak gerekir. Değişik kalınlıklarda iki ürünü aynı günde tadarken ilk olarak dar çaplıyı sonra kalını seçmek mantıklıdır. Bu şekilde güçlü aroma ince olanın izlenimini bastırmaz. Aradaki ara süresi en az otuz dakika olmalıdır.
Koku ile tadı birbirinden ayırarak değerlendirme
Aroma iki yoldan gelir: damaktaki his ve burnun duyduğu aroma hâlbuki bu iki kanal birbirini besler ama aynı şey değildir. Gücü doğru ölçmek adına ikisini ayrı kaydetmek gerekir bu ayrım başta küçük görünse de sonuçları oldukça değiştirir. Dumanı ağızdan verirken burundan yavaşça çıkarmak retrohale denemesidir örneğin hafif bir soluk kokuyu daha zengin gösterir. Romeo y julieta short churchills benzeri kremsi bir robusto bu denemede koku katmanını net gösterir üstelik burun tıkalıyken denenen tadımlar sağlam olmaz. Short sports yoğunluğu nasıl gibi ince bir çubuk de kuru notayı daha kısa geçirir hızlı bir çekiş de ince notaları siler. Yoğunluk damakta zayıf ama koku tarafında yüksek olabilir benzer biçimde ağır bir öğünden hemen sonra duyarlılık azalır. Bu iki notu karşılaştırmak aydınlatıcıdır; Bu iki notu ayırmak kafa karışıklığını giderir. Yeni başlayan tadımcılar için önce koku yoluyla algılanan notalara odaklanmak işi basitleştirir. Zamanla damak kısmı da detay vermeye başlar. Değişik kokuları isimlendirmeyi alışkanlık yapmak algıyı güçlendirir.
Tadımdan önce damağı sıfırlamanın yolları
Ağız yorulduğunda aroma gücü olduğundan zayıf hissedilir üstelik yemek aralarında tadım yapıyorsanız bu ayrıntı daha da değer kazanır. Dolayısıyla her denemeden önce ılık su içmek yararlı olur bu basit önlem aroma gücünün olduğu gibi okunmasını mümkün kılar. Wide churchills aroma profili gibi geniş çaplı, serin dumanlı bir kutu deneniyorsa sade soda daha uygundur çünkü yorgun bir damak en belirgin aromayı bile silik gösterir. Şekersiz kahve kavrulmuş tonlarını güçlendirir, şekerli içecek ise notaları gölgeler ayrıca buzlu içecekler damağı duyarsızlaştırır hem de tat algısını azaltır. Puritos serisi neye benzer gibi ince ve beşli bir pakette kuru tütün notası suyla daha net görünür bu yüzden temizlik aşaması atlanmamalıdır. Eşlikçiyi her seferinde sabit tutmak karşılaştırmayı bozmaz nitekim yoğun şekerli içecekten hemen sonra baharatlı notalar gerçekte olduğundan güçlü görünür. Yemekten hemen sonra tadım yapmak önerilmez. Kahve ve su dışında sade çay da kullanılabilir; asıl mesele seçimin şekersiz olmasıdır. Damak tazelendikten sonra birkaç dakika ara vermek iyi sonuç verir. Hızlıca girişilen tadım çoğunlukla eksik sonuçlanır.
Sigarillo ölçülerinde yoğunluk değerlendirmesi
Küçük çubuk formatında yanış kısa sürdüğünden aroma değişimi daha dar bir alanda yaşanır üstelik başlangıç notu bu boylarda çabucak silinebilir. Bu yüzden başlangıç ile son çekişler arasındaki farkı yakalamak özen ister bu sebeple kısa bir ölçü uzun bir puroya göre daha sabırlı incelenmelidir. Tadımda 20 club sigarillo gibi club kalınlığında bir çubuk orta bölümü genişletir ve yoğunluğu izlemeyi rahatlatır zira her çekişin payı daha büyüktür. 20 mini sigarillo benzeri mini ölçü ise sedir tonunu hızla gösterip sona erer çünkü değişim uzun süre değil birkaç çekişte gerçekleşir. Kısa çubuklarda iki çubuk tadmak tek çubuktan daha güvenilir sonuç verir bu sebeple düzenli ve dengeli çekiş önerilir. Teneke kutu kokusu yakmadan önceki ilk izlenimi oluşturur bu nedenle yazmayı çubuk yanarken değil de bitişten hemen sonra denemek daha rahattır. Bunu ayrı yazmak yararlıdır. Boy küçüldükçe tat katmanı azalır, fakat güç algısı aynı kalabilir. Bu yüzden sigarillo değerlendirmelerini puro kayıtlarıyla doğrudan karşılaştırmamak gerekir. Ayrı bölüm kullanmak yararlıdır.
Tadım defteri tutmak ve aynı çubuğu tekrar denemek
Tek seferlik bir deneme aroma gücü konusunda güvenilir bir yargı sunmaz demek ki her tadım bir öncekinin üstüne eklenir. Ruh hali, ortam ile saat izlenimi etkiler bu düzen üç dört tadımdan ardından gözle görülür fayda verir. Bu yüzden basit bir tadım defteri tutmak işe yarar aksi takdirde benzer notalar her seferinde baştan öğrenilir. 20 aniversario benzeri yıl dönümü sürümü bir puro farklı günlerde denendiğinde sedir notası değişiyor mu anlaşılır ayrıca aynı ürüne geri dönüp göz atmak gelişimi ölçmenizi sağlar. San cristobal bastiones puro gibi koyu ve kalın gövdeli bir kutu de aroma notunun ne kadar sabit kaldığını ortaya koyar bu durum zaman kaybına yol açar. Tarih, çubuk adı ile puan deftere yazılmalı gerçekten ilk notlar sonradan okunduğunda şaşırtıcı farklar gösterir. Puanlar birbirinden iki puandan çok sapma çıkıyorsa şartlar gözden geçirilmeli. Zamanla kendi ölçütünüz oturur. Defterde öz cümleler uzun paragraflardan daha işlevseldir. Örneğin ikinci evre belirgin ahşap kokusu gibi bir kayıt tatmin edici sayılır. Sonradan okunduğunda anlaşılır olmalıdır.
Gövde ile aroma yoğunluğunu birbirinden ayırmak
Dolgunluk, dumanın damaktaki dokusunu tarif eder; aroma gücü ise notaların şiddetidir zira bu iki özellik aynı yönde hareket etmek zorunda olmaz. Bu iki kavram sıklıkla birbirine karıştırılır, hâlbuki bağımsız değerlendirilir bu iki kavramı ayırmak nihayetinde daha dürüst bir yorum doğurur. El principe benzeri küçük boy, yumuşak bir puro ince dokulu olsa da sütlü kahve tonunu net taşıyabilir örneğin sert bir duman zayıf bir tatla gelebilir. Dengeli onlu puro kutusu gibi dengeli bir kutu de orta dolgunlukla sedir notasını yüksek taşır kaldı ki dolgun bir içim notasız de olabilir. Yani yumuşak dumanlı bir puro güçlü lezzet verebilir tersi durum de mümkündür. Bunu ayırt etmek için iki ayrı not tutmak yeterlidir bu nedenle tek kelimeyle güçlü yazmak yerine ayrı ayrı değerlendirmek önerilir. Dolgunluğa bakarak aroma gücünü hesaplamak yanlış sonuç verir. Birbirine yakın gövdeli iki çubuk arasında aroma ayrımı aramak ince bir iştir. Bu yeteneğin gelişmesi sabır ile düzenli kayıt almayı ister. Sonuçta en güvenilir kriter kişisel damak zevkiniz kalır.
Ortam, nem ve sıcaklığın aroma algısına etkisi
Ortam, aroma izlenimini en az çubuğun kendisi kadar şekillendirir demek ki en iyi tadım koşulları sabitlemekle başlar. Nemi düşük bir ortamda çubuk hızlı yanar ve baharatlı notalar öne geçer bu nedenle oda şartlarını da kayda geçirmek yararlıdır. Çok nemli havada ise çekiş tıkanır ve aroma silikleşir ısı ise yaprağın yanma hassasiyetini etkileyen ayrı bir etkendir. Tadımda la prado benzeri ahşap kutulu bir purosunu tadarken ahşabın tuttuğu durumu hesaba katmak gerekir aksi halde farklı günlerde çıkan puan farkı üründen kaynaklanıyor sanılır. Magnífico onlu kutu benzeri orta gövdeli onlu bir kutu benzer şartlarda karşılaştırılırsa fark net okunur tadım anı planlarken bu etkeni hesaba katın. Havalandırma ortamdaki yabancı kokuları azaltır, yoğun koku ise algıyı bozar hâlbuki gerçek neden sıklıkla odadaki hava veya esinti çıkar. Değerlendirmeyi her seferinde aynı odada yapmak en tutarlı yöntemdir. Kapalı bir ortamda koku yoğunlaşırsa sonraki denemenin tadı hatalı okunabilir. Pencere açıklığı sağlamak çoğu zaman işe yarar. Hava akımı fazla güçlüyse kül yapısı bozulur.